260 คน กับ 13 เขต การเฝ้าระวังไฟป่าที่มีเทคโนโลยีเข้ามาช่วยให้มองเห็นและจัดการไฟป่าในพื้นที่ได้มากขึ้น

อัพเดทล่าสุด: 7 ก.ย. 2026

คุณมงคล ยิ่งยศมงคลแสน จิตอาสาสาธารณะบ้านม้งดอยปุย จ.เชียงใหม่ เป็นหนึ่งในคนที่ทำงานดูแลพื้นที่ของชุมชนมาอย่างต่อเนื่อง ทั้งดูแลระบบน้ำในช่วงหน้าฝน และเมื่อเข้าสู่ฤดูไฟป่าก็เข้ามาทำหน้าที่ช่วยเฝ้าระวังไฟ

แต่การดูแลพื้นที่ผืนใหญ่ไม่ได้เป็นหน้าที่ของใครคนใดคนหนึ่ง เมื่อเข้าสู่ฤดูไฟป่า คนในชุมชนจะช่วยกันแบ่งกำลังอาสาสู้ไฟประมาณ 260 คน เป็น 13 เขต หมุนเวียนกันออกไปตรวจพื้นที่ เฝ้าระวัง เป่าแนวกันไฟ และจัดการจุดเสี่ยง พร้อมมีทีมเฉพาะกิจที่พร้อมออกไปช่วยดับไฟ ทั้งในพื้นที่ของชุมชนและพื้นที่ใกล้เคียง

การทำงานที่ต้องดูแลพื้นที่อย่างต่อเนื่องและครอบคลุมหลายจุด ทำให้การมองเห็นสถานการณ์ได้เร็วและทั่วถึงเป็นเรื่องสำคัญ เทคโนโลยีจึงเข้ามาช่วยเสริมการทำงานของคนในพื้นที่ ดังนี้

กล้อง IP Camera: ช่วยให้ชุมชนเฝ้าดูพื้นที่ได้ตลอด 24 ชั่วโมง โดยเฉพาะจุดที่ไม่สามารถเข้าไปตรวจได้ตลอดเวลา เมื่อพบควันหรือความผิดปกติ คนในทีมสามารถช่วยกันตรวจสอบสถานการณ์ได้รวดเร็วขึ้น ขณะเดียวกัน การติดตั้งกล้องในจุดเสี่ยงยังช่วยลดโอกาสการลักลอบเข้าไปจุดไฟในพื้นที่ได้อีกทางหนึ่ง
กล้องดักถ่าย Camera Trap: เดิมใช้สำหรับติดตามสัตว์และสำรวจจำนวนประชากรสัตว์ แต่ชุมชนนำมาประยุกต์ใช้เฝ้าระวังคน โดยเลือกติดตั้งตามเส้นทางเดินและแนวกันไฟที่คาดว่าจะมีคนผ่าน ทำให้มีอีกหนึ่งเครื่องมือช่วยสังเกตความเคลื่อนไหวในพื้นที่
โดรน: ช่วยให้ชุมชนมองพื้นที่จากมุมสูง โดยเฉพาะบริเวณภูเขาและหน้าผาที่เข้าถึงยาก สามารถตรวจสอบตำแหน่งไฟ ดูพื้นที่ที่ได้รับผลกระทบ และระบุพิกัดเพื่อให้อาสาชุมชนหรือเจ้าหน้าที่เข้าไปจัดการได้ตรงจุดมากขึ้น นอกจากนี้ยังใช้สำรวจพื้นที่หลังเกิดไฟได้ด้วย
แนวกันไฟสปริงเกลอร์ควบคุมด้วยระบบ IoT: สามารถนำมาประยุกต์ใช้ในพื้นที่ของชุมชนที่มีแหล่งน้ำรองรับ โดยค่อยๆ เพิ่มความชุ่มชื้นให้กับแนวกันไฟ เมื่อความชื้นสะสมมากขึ้น ก็จะช่วยชะลอการลุกลามของไฟได้ในอนาคต

จากประสบการณ์ของบ้านม้งดอยปุย คนในชุมชนยังคงเป็นกำลังหลักในการลาดตระเวน เฝ้าระวัง และดูแลพื้นที่ ขณะที่เทคโนโลยีเข้ามาเป็นเครื่องมือเสริมให้มองเห็นพื้นที่ได้รอบด้านขึ้น รู้สถานการณ์ได้เร็วขึ้น และช่วยตัดสินใจจัดการไฟได้แม่นยำขึ้น และผลที่น่าภูมิใจคือที่ผ่านมาไม่มีไฟป่าลุกลามเข้ามาในพื้นที่ป่าอนุรักษ์ที่ชุมชนดูแล แม้ยังต้องเฝ้าระวังไฟจากพื้นที่โดยรอบอยู่เสมอ

อีกหนึ่งประสบการณ์จากชุมชนสู้ไฟป่า ที่ได้รับทุนสนับสนุนการจัดซื้ออุปกรณ์ กล้อง IP Camera, กล้องดักถ่าย Camera Trap และแนวกันไฟสปริงเกลอร์ควบคุมด้วยระบบ IoT จากโครงการชุมชนพิทักษ์ป่า – Forest Guardians

ดำเนินงานโดย คุณนาวี นาควัชระ
โครงการเสริมสร้างศักยภาพชุมชนสู้ไฟป่าด้วยเทคโนโลยี สถาบันเชนจ์ฟิวชั่น (ChangeFusion)

สนับสนุนโครงการโดย : บริษัท จึงพัฒนา โฮลดิ้ง จำกัด และเทใจดอทคอม

------------------------------------------

Contact us for more information

Juang Pattana Holding Company Limited

Website : https://www.juangpattana.co.th/
Tel. 02-252-5791
Email : info@juangpattana.co.th